Naleving van het EU-ETS voor maritieme emissies

Als onderdeel van het Europese 'Fit for 55'-klimaatpakket is het EU-emissiehandelssysteem (EU ETS) uitgebreid naar de maritieme sector. Vanaf 1 januari 2024 moeten reders en exploitanten hun geverifieerde emissies monitoren, rapporteren en EU-emissierechten (EU Allowances – EUA's) inleveren.

Deze verplichting wordt geleidelijk ingevoerd:

2024: 40% van de emissies valt onder het EU-ETS
2025: 70% van de emissies
2026 en daarna: 100% van de emissies

Alle schepen van 5.000 GT of groter die EU-havens aandoen, vallen onder deze regeling. De verordening is van toepassing op:

100% van de uitstoot van reizen binnen de EU/EER
50% van de uitstoot van reizen tussen havens binnen en buiten de EU

Daarnaast omvat het EU-ETS drie broeikasgassen:

CO₂ (kooldioxide)
CH₄ (methaan)
N₂O (distikstofoxide)

Tot 2025: alleen CO₂-emissies worden in aanmerking genomen voor EUA’s

Vanaf 2026: CO₂, CH₄ en N₂O-emissies worden voor EUA's in aanmerking genomen als CO₂-equivalent

Normec Verifavia ondersteunt maritieme organisaties met geaccrediteerde verificatie- en nalevingsoplossingen voor het EU-ETS.

Uitzonderingen en vrijstellingen binnen het EU-ETS voor de scheepvaart

Binnen het EU-ETS voor de scheepvaart gelden in specifieke situaties vrijstellingen of afwijkingen van de emissieverplichtingen. Deze uitzonderingen zijn bedoeld om rekening te houden met operationele omstandigheden en regionale vervoersbehoeften.

Schepen met ijsklasse

Schepen met een gecertificeerde ijsklasse IA, IA Super of een gelijkwaardige classificatie komen in aanmerking voor een korting van 5% op hun jaarlijkse verplichting tot inlevering van emissierechten. Deze regeling houdt rekening met de extra energie die nodig is voor operaties in ijsomstandigheden.

Containeroverslaghavens

Om te voorkomen dat rederijen hun EU-ETS-verplichtingen ontwijken door nabijgelegen overslaghavens buiten de EU aan te doen, worden dergelijke havens niet als officiële „aanloophaven“ beschouwd wanneer ze aan specifieke criteria voldoen.

Een haven wordt beschouwd als een naburige overslaghaven wanneer:

meer dan 65 % van het containerverkeer (TEU) uit overslag bestaat
De haven buiten de EU ligt, maar binnen 300 zeemijl van een EU-haven
het betreffende land geen vergelijkbaar emissiehandelssysteem heeft

Deze havens zijn opgenomen in Uitvoeringsverordening (EU) 2023/2297. Momenteel staan onder andere East Port Said (Egypte) en Tanger Med (Marokko) op deze lijst. De lijst wordt om de twee jaar herzien. Wanneer een reis een dergelijke haven aandoet, wordt het voor het ETS relevante traject berekend tussen de laatste haven vóór de overslaghaven en de EU-/EER-haven (of omgekeerd).

Ultraperifere regio’s van de EU (OMR)

Volgens Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/2895 van de Commissie zijn emissies vrijgesteld van het EU-ETS wanneer een schip vaart tussen:

Een ultraperifere regio van de EU
en een haven in dezelfde EU-lidstaat

Deze vrijstelling geldt ook voor emissies die ontstaan wanneer het schip tijdens deze reizen aangemeerd ligt.

Vrijstelling voor kleine eilanden

Er geldt een tijdelijke vrijstelling voor bepaalde passagiersschepen en Ro-Pax-veerboten wanneer deze in het kader van grensoverschrijdende openbaredienstverplichtingen tussen twee EU-lidstaten varen.

Bovendien kunnen lidstaten tot 31 december 2030 een tijdelijke volledige vrijstelling toepassen voor niet-cruise-passagiersschepen en Ro-Pax-veerboten die varen tussen:

Kleine eilanden zonder weg- of spoorverbinding met het vasteland
en een haven op het vasteland

Dit geldt voor eilanden met een permanente bevolking van minder dan 200.000 inwoners. De Europese Commissie zal een officiële lijst publiceren van eilanden en havens die onder deze regeling vallen.

Onze aanpak

Naleving van het EU-ETS vereist nauwkeurige emissiegegevens, betrouwbare monitoring en correcte rapportageprocessen. Normec Verifavia ondersteunt organisaties bij elke stap van dit proces.

Onze diensten omvatten onder andere:

Beoordeling van monitoringplannen (MP)
Verificatie van EU MRV-emissierapporten
Ondersteuning bij EU ETS-verificatie en naleving
Begeleiding bij gegevensverzameling en rapportageprocessen

Onze verificatie wordt uitgevoerd volgens internationaal erkende normen, zoals:

ISO 17029
ISO 14065

Normec Verifavia is geaccrediteerd door:

COFRAC (Frankrijk)
UKAS (Verenigd Koninkrijk)
SAC (Singapore)

Hierdoor kunnen wij emissieclaims onafhankelijk verifiëren volgens internationale normen.

De expertise van Normec Verifavia

Normec Verifavia heeft jarenlange ervaring met regelgeving inzake maritieme emissies, EU MRV-verificatie en naleving van het EU-ETS.

Onze auditors beschikken over diepgaande kennis van:

Emissiemetingen en brandstofrapportage
EU-ETS- en MRV-regelgeving
Alternatieve brandstoffen en emissieberekeningen
Operationele processen binnen de scheepvaartsector

We werken nauw samen met uw team om praktische ondersteuning te bieden bij monitoring, rapportage en verificatie.

Door tijdige verificatie van emissiegegevens voorkomt u nalevingsrisico’s en mogelijke sancties
U voldoet aan de EU ETS-regelgeving en rapportagevereisten voor maritieme emissies
U ontvangt betrouwbare emissiegegevens die van belang zijn voor financiële planning en het beheer van de kosten van EU-emissierechten (EUA's)
U verbetert de transparantie naar belanghebbenden zoals klanten, investeerders en toezichthouders
U draagt bij aan een efficiënte energietransitie binnen de maritieme sector

Klaar voor de toekomst

De opname van de scheepvaart in het EU-ETS is een belangrijke stap in de richting van CO₂-reductie in de maritieme sector. Tegelijkertijd brengt de regelgeving nieuwe uitdagingen met zich mee, zoals:

Extra administratieve verplichtingen voor monitoring en rapportage
Financiële gevolgen door de aankoop van EU-emissierechten
Technische complexiteit bij emissiemetingen en alternatieve brandstoffen
Marktvolatiliteit als gevolg van schommelende prijzen van EU-emissierechten

Door tijdig te investeren in betrouwbare emissiegegevens en verificatieprocessen zorgt u ervoor dat uw organisatie voorbereid is op toekomstige klimaatregelgeving.

Wilt u meer weten over de EU-ETS voor de scheepvaart?

Veelgestelde vragen

: EU ETS is het Europese emissiehandelssysteem dat sinds 2024 ook van toepassing is op de maritieme sector. Schepen moeten hun uitstoot monitoren en rapporteren en emissierechten inleveren voor hun uitstoot.
: Alle schepen met een brutotonnage (GT) van 5.000 of meer die EU-havens aandoen, vallen onder de verordening.
: Het EU-ETS omvat drie broeikasgassen: CO₂, methaan (CH₄) en distikstofoxide (N₂O).
: De verplichting wordt geleidelijk ingevoerd:
- 40% van de uitstoot voor 2024
- 70% voor 2025
- 100% vanaf 2026
: EU-emissierechten zijn emissierechten die bedrijven moeten kopen en inleveren voor de hoeveelheid broeikasgassen die ze uitstoten.
: Geverifieerde emissiegegevens zijn essentieel voor naleving van de regelgeving, financiële planning en transparantie jegens belanghebbenden.
: Wanneer een rederij haar EU-ETS-verplichtingen niet nakomt, kunnen er verschillende sancties volgen.
- Indien emissierechten niet tijdig worden ingeleverd, geldt een boete van € 100 per ton CO₂-equivalent voor de emissies waarvoor geen EU-emissierechten zijn ingeleverd, naast de verplichting om deze alsnog in te leveren.
- Wanneer een rederij gedurende twee opeenvolgende rapportageperioden niet aan de verplichtingen voldoet, kan een bevoegde autoriteit een uitsluitingsbevel uitvaardigen.
- In dat geval kunnen andere EU-lidstaten dan de vlaggenstaat de toegang tot hun havens weigeren aan schepen die onder de zeggenschap van die rederij varen.
- Als een schip onder een EU-vlag vaart, kan de vlaggenstaat het schip zelfs in de haven aanhouden.
Bovendien kunnen de namen van rederijen die de voorschriften niet naleven, openbaar worden gemaakt, wat reputatieschade kan veroorzaken.
: Gedeeltelijke verificatie is verplicht wanneer de operationele verantwoordelijkheid voor een schip tijdens een rapportageperiode van de ene rederij naar de andere overgaat.
Overeenkomstig artikel 11, lid 2, van de EU-MRV-verordening moet de vertrekkende rederij binnen drie maanden na de overdracht een geverifieerd gedeeltelijk emissieverslag indienen bij de bevoegde autoriteit.
: EU-emissierechten (EUA's) worden verhandeld op handelsplatforms zoals de European Energy Exchange (EEX).
Alleen de rederij kan een Maritime Operator Holding Account (MOHA) beheren. In de praktijk worden de kosten van EUA’s in het kader van tijdcharterovereenkomsten vaak doorberekend aan de bevrachters, zoals vastgelegd in artikel 3gc van de herziene EU-ETS-richtlijn.
Veel charterpartijen maken gebruik van de BIMCO ETS-clausule 2024 om afspraken te maken over de toewijzing en overdracht van EUA-kosten.
: Wanneer een schip binnen dezelfde haven van ligplaats verandert, wordt dit in het kader van het EU-ETS niet als een afzonderlijke reis beschouwd.
Aangezien er geen verandering van haven plaatsvindt, wordt dit niet als een nieuwe reis gerapporteerd. Emissies die tijdens deze verplaatsing ontstaan, mogen echter wel worden meegeteld in de totale emissies tijdens het verblijf in de haven, die voor 100% onder het EU-ETS vallen.
: Om biobrandstof binnen het regelgevingskader van de EU als duurzaam te erkennen, moet de bunkerleverancier onder andere de volgende documentatie verstrekken:
- Een Proof of Sustainability (PoS)-certificaat van een erkend EU-certificeringssysteem (bijvoorbeeld ISCC of RSB)
- Massabalansdocumentatie om de traceerbaarheid van de brandstof in de toeleveringsketen aan te tonen
- Berekeningen van de vermindering van broeikasgasemissies volgens de drempelwaarden van de RED II
- Bewijs van naleving van de eisen op het gebied van ecologische en sociale duurzaamheid
Deze documentatie bevestigt dat de brandstof voldoet aan de duurzaamheidscriteria van het EU-ETS en RED II.
: Wanneer een schip onder een andere rederij komt te vallen, moet de nieuwe rederij het monitoringplan (MP) bijwerken en dit door de verificateur laten goedkeuren.
Als de wijziging plaatsvindt tijdens een rapportageperiode:
- rapporteert de nieuwe rederij aan het einde van het jaar de emissies voor het volledige jaar.
- De vorige rederij dient binnen drie maanden een geverifieerd gedeeltelijk emissierapport in voor de periode waarvoor zij verantwoordelijk was.
: Wanneer een reis over twee EU-ETS-rapportageperioden loopt:
- worden de emissies vanaf het vertrek tot en met 31 december 2024 gerapporteerd in de rapportageperiode van 2024.
- Emissies vanaf 1 januari 2025 tot aan de aankomst worden gerapporteerd in de rapportageperiode van 2025.
: Stops voor droogdok of reparaties worden volgens de MRV-verordening niet beschouwd als een "aanloophaven".
Dit betekent dat emissies tijdens de periode in het droogdok niet worden meegeteld voor de EU-ETS-verplichtingen. De reis wordt in feite tijdelijk onderbroken en de emissierapportage wordt hervat zodra het schip weer vertrekt voor een volgende operationele reis.

Verzending EU ETS

Offerte aanvragen

Vul het formulier in en wij nemen spoedig contact met je op.