Belangrijkste uitdagingen van het mechanisme voor aanpassing aan de koolstofgrens
Koolstoflekkage treedt op wanneer bedrijven hun productie verplaatsen naar landen met milde klimaatregelgeving, waardoor de wereldwijde inspanningen om de uitstoot te verminderen worden ondermijnd. Om dit aan te pakken, heeft de EU op 1 oktober 2023 het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) ingevoerd via Verordening 2023/956. CBAM legt koolstofkosten op aan koolstofintensieve importen en creëert zo een gelijker speelveld tussen EU-industrieën en buitenlandse producenten die volgens minder strenge milieunormen werken. Dit mechanisme helpt koolstoflekkage tegen te gaan en bevordert de wereldwijde goedkeuring van klimaatbeleid door ervoor te zorgen dat geïmporteerde goederen met dezelfde koolstofkosten worden geconfronteerd als goederen die binnen de EU worden geproduceerd.
Hoewel CBAM veel steun heeft gekregen binnen de EU en een belangrijk initiatief is om wereldwijde klimaatactie te bevorderen, heeft het internationaal voor verschillende uitdagingen gezorgd. In een brief aan de Europese Commissie schetste de Internationale Kamer van Koophandel (ICC) de uitdagingen waarmee bedrijven te maken krijgen onder de nieuwe regelgeving:
Toegang tot het CBAM-rapportageplatform
De toegang tot het CBAM-rapportageplatform is complex vanwege de gedecentraliseerde toegangsprotocollen die per lidstaat verschillen. Technische problemen, waaronder fouten met goederencodes, hebben de toegang tot het platform en de bruikbaarheid verder bemoeilijkt.
Indienen van CBAM-rapporten
Het indienen van rapporten is moeilijk door onduidelijke instructies, vooral rond het indienen van rapporten door aangevers namens certificerende ondertekenaars. De beperkte taalopties van het platform maken de uitdaging nog groter.
Hoge administratieve lasten
De lage de minimis drempel van €150 heeft betrekking op talrijke transacties met een laag volume, waardoor de nalevingskosten onevenredig stijgen, vooral voor kleinere bedrijven. De vereisten leggen ook een onnodige last op bedrijven met zendingen met een lage waarde/gewicht, waar een driemaandelijkse of vereenvoudigde rapporteringsoptie voordelig zou zijn.
Gegevensverzameling en emissieberekeningen
Bedrijven worstelen met de complexe gegevensvereisten en berekeningsmethoden voor geïntegreerde emissies, vooral in wereldwijde toeleveringsketens. Bestaande emissieberekeningsmethoden kunnen slechts tot eind 2024 worden gebruikt, waardoor er dringend behoefte is aan gebruiksvriendelijke richtlijnen.
Gegevensverzameling in toeleveringsketens
Importeurs worden geconfronteerd met problemen bij het verkrijgen van de vereiste gegevens uit verschillende toeleveringsketens, vooral van leveranciers van buiten de EU die problemen kunnen hebben met privacy of gegevensbescherming, of die niet bereid zijn om bepaalde informatie vrij te geven. Een mechanisme voor rechtstreekse toegang tot gegevens door DG TAXUD zou hier uitkomst kunnen bieden.
Bescherming van vertrouwelijke bedrijfsinformatie
Gevoelige gegevens die vereist zijn in het rapporteringsformulier van de importeur kunnen vertrouwelijke bedrijfsinformatie over productieprocessen blootleggen, die exporteurs niet graag delen.
Onzekerheid over standaardwaarden
De beperkte beschikbaarheid van standaardwaarden tijdens de overgangsperiode maakt het rapporteren ingewikkelder. Uitbreiding van het gebruik ervan zou kunnen helpen bij de naleving van de voorschriften terwijl bedrijven zich aanpassen aan de CBAM-vereisten.
Deze uitdagingen benadrukken de nood aan gestroomlijnde procedures, degelijke technische ondersteuning en duidelijkere richtlijnen om de implementatie van CBAM te vergemakkelijken en onnodige lasten voor bedrijven te verminderen.