Bij Normec zien we steeds vaker dat certificering een rol speelt bij aanbestedingen. Opdrachtgevers vragen bijvoorbeeld om een ISO 9001-certificaat, een bepaalde trede op de Safety Culture Ladder of een ander branche- of managementsysteemcertificaat. Voor inschrijvende organisaties kan zo'n eis bepalend zijn: zonder het juiste certificaat, de juiste scope of de juiste geldigheidsdatum kan een inhoudelijk sterke inschrijving alsnog buiten de boot vallen.
Ons advies is daarom om certificering niet pas te bekijken zodra een aanbesteding is gepubliceerd. Wie vooraf weet welke eisen in de eigen markt gebruikelijk zijn en wat certificering in de praktijk vraagt, kan gerichter plannen en voorkomt stress als er een mooie tender voorbijkomt.
Met een certificeringseis wil een opdrachtgever vooraf meer vertrouwen krijgen in de manier waarop een organisatie werkt. Een certificaat laat zien dat een onafhankelijke certificatie-instelling zoals Normec heeft beoordeeld of de organisatie aan de eisen van een norm of schema voldoet.
Dat betekent niet dat een certificaat ieder risico uitsluit of dat alle gecertificeerde organisaties hetzelfde werken. Het biedt wel een objectief en herkenbaar kader. Afhankelijk van het certificaat kan dat bijvoorbeeld gaan over kwaliteitsmanagement, veiligheid, milieumanagement, vakbekwaamheid of de beheersing van specifieke processen.
Wij vinden dat certificering meer moet opleveren dan alleen toegang tot een aanbesteding. Goed benut helpt het een organisatie om afspraken te verduidelijken, risico's bewuster te beheersen, verbeteringen aantoonbaar te maken en vertrouwen te geven aan klanten, medewerkers en andere belanghebbenden. Een certificaat maakt daarmee zichtbaar dat een organisatie structureel werkt aan verbetering.
In onze gesprekken met organisaties merken we dat de precieze formulering in de aanbestedingsstukken soms wordt onderschat. Alleen de naam van een norm herkennen is niet genoeg. Controleer in ieder geval de volgende onderdelen:
Het gevraagde certificaat Welke norm, regeling of welk certificatieschema wordt genoemd? Wordt een specifieke versie, variant of trede gevraagd?
De scope Vallen de activiteiten, locaties en organisatieonderdelen waarop de opdracht betrekking heeft daadwerkelijk binnen de scope van het certificaat?
Het moment waarop het certificaat nodig is Moet het certificaat al geldig zijn bij inschrijving, pas bij gunning of bij de start van de opdracht?
De geldigheid Blijft het certificaat gedurende de relevante periode geldig en staan eventuele hercertificatie- of opvolgingsaudits tijdig gepland?
Aanvullende voorwaarden Wordt certificatie onder accreditatie verlangd, worden gelijkwaardige bewijzen toegestaan of gelden er eisen voor een vestiging, combinatie of onderaannemer?
Een misverstand dat we nog regelmatig tegenkomen, is dat certificering vooral zou bestaan uit het opstellen van een handboek en een aantal procedures. Documenten kunnen nodig zijn, maar tijdens onze audits kijken we nadrukkelijk naar de praktijk. Een organisatie moet kunnen laten zien dat afspraken zijn ingevoerd, dat medewerkers weten wat er van hen wordt verwacht en dat processen worden gevolgd, geëvalueerd en waar nodig verbeterd.
Bij ISO 9001 staat een werkend kwaliteitsmanagementsysteem centraal. Bij de Safety Culture Ladder ligt de nadruk op veiligheidsbewustzijn, houding en gedrag. Andere certificatieschema's stellen weer andere inhoudelijke eisen. In alle gevallen beoordelen onze auditoren een bestaande en aantoonbare werkwijze. Het certificaat is dus het resultaat van voorbereiding en toepassing, niet het startpunt daarvan. Houd er ook rekening mee dat sommige schema's een implementatietermijn kennen. Zo moet voor VCA aantoonbaar minimaal drie maanden met het systeem zijn gewerkt.
Kijk niet alleen naar aanbestedingen die nu openstaan, maar ook naar verwachte opdrachten, raamovereenkomsten en eisen die in jouw sector vaak worden gesteld. Maak certificering onderdeel van je commerciële planning.
Niet ieder certificaat levert voor iedere organisatie dezelfde waarde op. Kijk naar de doelmarkt, het type opdracht, de eigen activiteiten en de eisen die opdrachtgevers daadwerkelijk stellen. Zo voorkom je dat certificering een losstaand doel wordt.
Voer tijdig een gap-analyse uit. Wat is al goed geregeld, wat gebeurt in de praktijk maar is nog onvoldoende aantoonbaar en welke onderdelen moeten nog worden ingericht of verbeterd?
Zorg dat processen niet alleen op papier bestaan. Maak verantwoordelijkheden duidelijk, betrek medewerkers en verzamel voldoende bewijs dat de werkwijze in de praktijk functioneert. Heb je daarbij ondersteuning nodig, dan kun je een gespecialiseerd adviesbureau inschakelen.
Plan de interne controles die bij het betreffende schema horen. Voor managementsysteemcertificering kunnen dit bijvoorbeeld interne audits en een directiebeoordeling zijn. Pak bevindingen aantoonbaar op voordat de certificatieaudit plaatsvindt.
Om een aanvraag zorgvuldig te beoordelen, hebben wij vooraf informatie nodig over onder meer de organisatie, activiteiten, locaties en gewenste scope. Op basis daarvan stellen we de auditduur vast en plannen we auditoren met de juiste deskundigheid in. Houd daarnaast rekening met tijd voor de rapportage, het oplossen van eventuele afwijkingen en het onafhankelijke certificatiebesluit.
Soms is certificering op korte termijn mogelijk, maar alleen als de organisatie feitelijk al klaar is voor certificatie. De vereiste werkwijze moet zijn ingericht en toegepast, het benodigde bewijs moet beschikbaar zijn en de juiste mensen moeten tijdens de audit aanwezig zijn. Ook moeten wij voldoende capaciteit hebben en moet er tijd zijn om eventuele afwijkingen zorgvuldig af te handelen. We denken praktisch mee over wat binnen deze voorwaarden realistisch haalbaar is.
Wie pas enkele weken voor de aanbestedingsdeadline begint met het inrichten van de organisatie, loopt daarom een serieus risico. Een spoedaanvraag verandert de inhoud of onafhankelijkheid van het certificatieproces niet. We kunnen vooraf dus nooit garanderen dat een certificaat wordt behaald of dat dit voor een bepaalde deadline lukt.
Als certificatie-instelling moeten en willen we onafhankelijk blijven. Daarom ontwerpen wij het managementsysteem of de vereiste werkwijze niet voor de organisatie. Wat we wel doen, is helder uitleggen hoe ons certificatieproces verloopt, welke informatie we voor de aanvraag nodig hebben, welke stappen worden doorlopen en welke planning realistisch is. Onze auditoren vertalen de norm naar begrijpelijke vragen en toetsen de praktijk deskundig en zorgvuldig, zonder de verantwoordelijkheid van de organisatie over te nemen. Zo maken we onafhankelijk zichtbaar wat aantoonbaar op orde is en waar de organisatie alert op moet blijven.
Juist daarom loont vroeg contact met Normec. Niet om alvast een certificaat te reserveren, want dat kan niet. Wel om tijdig te weten waar je aan toe bent. We maken het proces graag zo transparant en praktisch mogelijk, zodat scope, planning en capaciteit niet pas aan het einde een probleem worden.
Behandel certificering niet als haastklus of verplicht nummer aan het einde van een tender. Breng relevante aanbestedingseisen tijdig in kaart, houd de scope en geldigheid van bestaande certificaten actueel en reserveer voldoende tijd voor voorbereiding en beoordeling. Dan ondersteunt certificering niet alleen je inschrijving, maar ook de ontwikkeling van je organisatie.
Neem dan zo vroeg mogelijk contact op met Normec. We lichten graag toe hoe ons certificatieproces eruitziet, welke informatie nodig is en of de gewenste planning realistisch is.
Certificering, Voor de één een verplicht nummer, voor de ander een strategische keuze. Maar wat is certificeren nu eigenlijk? Waarom bestaat het, welke vormen zijn er en wat levert het je organisatie nu concreet op?
De wijzigingen in ViA 2026 hebben directe impact op opdrachtnemers, leveranciers, adviesbureaus en opdrachtgevers binnen de bouwsector. In dit artikel leest u wat de belangrijkste veranderingen zijn en wat deze betekenen voor uw organisatie.
Vanaf 1 juli 2026 verandert er iets belangrijks voor veel MKB-organisaties die werken in de bouw, infra, techniek en industrie. VCA-MAX wordt vanaf dat moment erkend als aanvullend bewijsmiddel voor veiligheidscultuur binnen de vernieuwde Handreiking Veiligheid in Aanbestedingen (ViA). Voor organisaties tot 250 medewerkers biedt dit nieuwe mogelijkheden om invulling te geven aan de eisen rondom veiligheidscultuur. Maar wat verandert er precies? Voor welke organisaties is dit interessant? En wanneer blijft een SCL-certificering de juiste keuze?
Op 18 september 2025 heeft de Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV) officieel VCA-MAX gelanceerd: een vernieuwde stap in veilig en bewust werken. Dit nieuwe schema combineert het vertrouwde VCA-certificaat met de VCA Module Gedrag (VCA-MG), waardoor de focus niet langer alleen op regels en systemen ligt, maar ook op houding, bewustzijn en gedrag.
Moniek Steegers werkt nu ruim twee jaar bij Normec Certification Institute (NCI) als ISO auditor voor ISO 27001 en ISO 9001. Daarvoor werkte ze onder andere bij KPMG en PricewaterhouseCoopers als IT Auditor en Consultant, maar ook als compliance en information risk officer bij NXP en Canon. Vanuit haar achtergrond weet ze dus goed waarom een ISO 27001-certficering een passende manier is voor organisaties om hun systeem voor informatiebeveiliging onafhankelijk te laten toetsen. Maar het is niet per definitie genoeg om ook te voldoen aan de Europese NIS2-richtlijn, waarvoor binnenkort ook Nederlandse wetgeving zal gelden, zo legt ze uit in dit interview.
Blijf op de hoogte van het laatste nieuws, exclusieve updates en waardevolle inzichten.
