Aan het woord in dit artikel
-
Julisa Fereijra-Phelipa
Business Unit Director bij Normec VRO
-
Suzanne Coors
Manager Certificering en Ontwikkeling bij PSO Nederland
-
Tako Kampstra
Algemeen Directeur bij PSO Nederland
Inclusief werkgeverschap heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld van een maatschappelijk initiatief naar een belangrijk onderdeel van duurzaam en toekomstgericht ondernemerschap. Organisaties kijken steeds bewuster naar de manier waarop zij kansen creëren voor mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie of een ondersteuningsbehoefte. Tegelijkertijd vraagt inclusief werkgeverschap om meer dan goede intenties alleen. Het gaat om een structurele aanpak, duidelijke keuzes en aantoonbare resultaten. Steeds meer organisaties willen inclusief werkgeverschap structureel verankeren in hun bedrijfsvoering. Maar hoe toon je objectief aan dat sociale impact niet alleen een ambitie op papier is? Als onafhankelijke certificerende instelling beoordeelt Normec VRO organisaties aan de hand van de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) en maakt zij sociaal ondernemerschap meetbaar, aantoonbaar en duurzaam inzichtelijk.
De PSO is een landelijk erkend keurmerk waarmee organisaties via een onafhankelijke audit laten toetsen wat zij daadwerkelijk bijdragen aan werkgelegenheid voor mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. Aan de hand van vaste criteria en prestatieniveaus brengt de PSO niet alleen in beeld hoeveel mensen uit deze doelgroep een organisatie in dienst heeft, maar ook hoe begeleiding, ontwikkeling en behoud in de praktijk zijn georganiseerd.
Normec VRO ziet het als haar rol om organisaties zorgvuldig en onafhankelijk te beoordelen op de manier waarop zij inclusief werkgeverschap zichtbaar maken. Wij geloven dat PSO-certificering vooral waarde toevoegt wanneer inclusief werkgeverschap structureel onderdeel is van de organisatie en zichtbaar wordt in beleid, uitvoering en resultaten. In dit artikel delen Julisa Fereijra-Phelipa (Business Unit Director bij Normec VRO), Tako Kampstra (Algemeen Directeur bij PSO Nederland) en Suzanne Coors (Manager Certificering en Ontwikkeling bij PSO Nederland) hun visie op de waarde van kwalitatief auditeren en het belang van de menselijke maat achter de data.
Het belang van aantoonbare sociale impact
Het realiseren van een inclusieve werkvloer vraagt om meer dan goede intenties. Sociale impact krijgt pas betekenis wanneer zij zichtbaar wordt in de dagelijkse praktijk. Niet alleen in beleid of ambities, maar ook in keuzes, processen en resultaten. Dat is terug te zien in de manier waarop medewerkers worden aangenomen, begeleid en behouden, en in de wijze waarop sociaal inkopen binnen de organisatie wordt toegepast.
De PSO brengt deze inzet systematisch in beeld. Het instrument maakt zichtbaar welke bijdrage een organisatie levert aan de werkgelegenheid van mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie, hoe inclusief werkgeverschap binnen de organisatie is ingericht en op welke onderdelen verdere ontwikkeling mogelijk is. Zo kan een organisatie bijvoorbeeld aantonen dat zij niet alleen medewerkers uit de PSO-doelgroep in dienst neemt, maar ook zorgt voor passende begeleiding, ontwikkelmogelijkheden en duurzame plaatsing binnen de organisatie.
Normec VRO beoordeelt als onafhankelijke inspectie-instelling of de opgegeven resultaten en de inrichting van de organisatie aansluiten bij de eisen van de PSO. Daarmee ontstaat een zorgvuldig en toetsbaar beeld van inclusiviteit in de praktijk.
Tako Kampstra van PSO Nederland plaatst dit in de context van de huidige arbeidsmarkt: “Er is een flinke arbeidskrapte in Nederland. Je zou denken dat iedereen die wat verder van de arbeidsmarkt staat nu makkelijker tot een geschikte, passende baan zou moeten komen. Helaas is dat in de praktijk niet zo. Het keurmerk is juist bedoeld voor het belonen en waarderen van werkgevers die net dat extra stapje wél zetten om iemand met een ondersteuningsbehoefte aan het werk te helpen én te houden.”
De kracht van de PSO zit volgens Julisa Fereijra-Phelipa juist in het combineren van meetbare resultaten met aandacht voor de praktijk achter de cijfers. “De waarde van de PSO zit in de combinatie van objectieve criteria en een brede kijk op sociaal werkgeverschap. Dat sluit goed aan bij de Fair Labour-visie van Normec VRO. Het gaat niet alleen om aantoonbare resultaten, maar ook om duurzame inzetbaarheid, eerlijke kansen en de manier waarop sociaal werkgeverschap structureel binnen een organisatie is ingebed.
Als onafhankelijke certificerende instelling kijken wij verder dan cijfers en administratie alleen. We beoordelen of inclusief werkgeverschap zichtbaar is in de praktijk, doorwerkt in de organisatie en duurzaam is geborgd. Juist die onafhankelijke beoordeling maakt de PSO waardevol.”
Een bewuste keuze voor sociaal ondernemerschap
Juist omdat sociaal ondernemerschap meerdere onderdelen van een organisatie raakt, vraagt het traject om een zorgvuldige beoordeling. Een onafhankelijke audit helpt om verder te kijken dan een eigen inschatting en maakt zichtbaar hoe inclusief werkgeverschap in de praktijk is georganiseerd, uitgevoerd en geborgd.
Tako Kampstra van PSO Nederland benadrukt dat dit vraagt om een bewuste keuze binnen de organisatie: “De PSO is een wetenschappelijk onderbouwd keurmerk en daardoor af en toe ook complex, zeker bij grotere werkgevers. Die complexiteit kun je niet volledig ondervangen met alleen een self-assessment. Het begint met een bewuste keuze op alle niveaus binnen de organisatie om socialer te ondernemen. Wanneer een organisatie het certificaat alleen wil behalen omdat een opdrachtgever of de markt daarom vraagt, zonder intrinsieke motivatie, is het belangrijk om eerst goed te kijken of het traject op dat moment passend is. Uiteindelijk gaat het om mensen voor wie een duurzame en passende werkplek veel betekent.”
Suzanne Coors ziet juist dat organisaties die het traject serieus oppakken een enorme transformatie doormaken: “We zien heel vaak dat organisaties die starten met het traject gaandeweg ontzettend enthousiast worden. Zodra ze het keurmerk eenmaal hebben behaald, voelen ze pas écht wat het teweegbrengt binnen de organisatie. Die trots op de werkvloer en het zichtbare resultaat van hun inspanningen vormen uiteindelijk de allerbeste motivatie om het sociaal ondernemerschap structureel vol te houden.”
Waar een ervaren auditor het verschil maakt
Bij een PSO-audit draait het niet alleen om wat een organisatie op papier heeft geregeld, maar om hoe dat in de praktijk uitpakt. Hoe krijg je dat in beeld? De kracht van de beoordeling zit juist in het verbinden van de kwantitatieve resultaten met de dagelijkse praktijk binnen de organisatie. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar instroom, maar ook naar begeleiding, draagvlak, cultuur en de manier waarop sociaal werkgeverschap duurzaam is georganiseerd.
Julisa Fereijra-Phelipa legt uit hoe de auditors van Normec VRO daarin het verschil maken: “Een PSO-certificering vraagt om meer dan het aanleveren van documenten. Het kwalitatieve deel is minstens zo belangrijk: hoe wordt sociaal werkgeverschap in de praktijk ervaren en hoe is dit binnen de organisatie geborgd? Onze ervaren auditors kijken daarom breder dan cijfers en administratie alleen. Zij stellen gerichte vragen, spiegelen de organisatie en brengen de praktijk achter de gegevens in beeld.
Een mooi voorbeeld daarvan kwam naar voren tijdens een audit waarbij een onderneming onze auditor vroeg extra aandacht te besteden aan signalen rondom medewerkerstevredenheid. Hoewel dit geen formeel onderdeel van de audit was, bood het een waardevolle kans om dieper in gesprek te gaan met medewerkers. Juist die gesprekken leverden inzichten op die niet direct zichtbaar waren in rapportages of processen, maar wel belangrijk bleken voor de verdere ontwikkeling van het sociaal werkgeverschap binnen de organisatie. Door goed te luisteren, gericht door te vragen en de praktijk achter de antwoorden te begrijpen, ontstond een rijker beeld van hoe sociaal werkgeverschap binnen de organisatie werd ervaren. De inzichten die daaruit naar voren kwamen, hielpen de organisatie om verder te bouwen aan de doelen waar de PSO voor staat”.
Ook Tako Kampstra ziet juist in deze combinatie van praktijkervaring en onafhankelijke beoordeling de meerwaarde van een fysieke audit: “Dat is precies de kracht van een fysieke audit: de auditor ziet hoe sociaal werkgeverschap in de praktijk is ingericht en kan daarop gericht doorvragen. Organisaties die zich laten certificeren zijn vaak ook benieuwd waar hun verdere ontwikkelpotentieel ligt. Een ervaren auditor neemt kennis uit eerdere audits mee, herkent patronen en houdt de organisatie een professionele spiegel voor. Daardoor ontstaat niet alleen een beoordeling, maar ook een beter inzicht in de manier waarop processen in de praktijk werken.”
Fair Labour als basis voor duurzame ontwikkeling
Als certificerende instelling trekt Normec VRO intensief op met organisaties, juist vanuit haar rol als onafhankelijke auditor. Die rol blijft niet beperkt tot het moment waarop de audit plaatsvindt. Via zorgvuldige beoordeling, specialistische praktijkkennis en gerichte gesprekken helpt Normec VRO organisaties om scherper inzicht te krijgen in de manier waarop sociaal werkgeverschap is ingericht, uitgevoerd en geborgd. Zo draagt de audit bij aan een proces waarin organisaties hun sociale impact zichtbaar maken en verder kunnen versterken.
Suzanne Coors benadrukt dat de structuur van het traject de sleutel is tot duurzaam succes:
“Het is essentieel om de certificering te benaderen als een complete klantreis. Het proces stopt niet bij de rapportage. Partijen en organisaties die het sociaal ondernemen duurzaam omarmd hebben, plannen direct na de audit een interne evaluatie om te kijken hoe het proces ging en pakken eventuele verbeterpunten meteen op. Dat zijn de organisaties die uiteindelijk kwalitatief én kwantitatief het hoogste scoren op de ladder.”
Julisa Fereijra-Phelipa verbindt dit aan de Fair Labour-visie van Normec VRO: “Fair Labour staat centraal in hoe wij naar werk, werkgeverschap en verantwoordelijkheid kijken. Binnen de PSO gaat het om mensen voor wie een passende en duurzame werkplek veel verschil kan maken. Juist daarom vinden wij het belangrijk dat sociaal werkgeverschap zorgvuldig, eerlijk en aantoonbaar wordt beoordeeld. Wij willen daarbij bereikbaar en laagdrempelig zijn, zonder onze onafhankelijke rol uit het oog te verliezen. Samen met PSO Nederland dragen wij bij aan een markt waarin sociaal ondernemerschap zichtbaar, toetsbaar en duurzaam wordt geborgd.”
Inclusief werkgeverschap gaat uiteindelijk niet alleen over cijfers, processen of certificeringen. Het gaat over mensen. Over kansen creëren, talent benutten en duurzame impact maken. Juist daarom geloven Normec VRO en PSO Nederland dat onafhankelijke toetsing verder moet gaan dan een beoordeling alleen. Door praktijk, data en menselijk inzicht samen te brengen ontstaat een completer beeld van sociaal werkgeverschap én van de impact die organisaties daadwerkelijk maken.